Mở rộng Đê La Thành: Người dân đồng thuận với mục tiêu giảm ùn tắc nhưng còn nhiều trăn trở về đền bù, tái định cư

Người đã di dời: Đồng thuận với chủ trương nhưng chưa hết khó khăn

Dự án Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu – Voi Phục kéo theo việc thu hồi đất, giải phóng mặt bằng đối với hàng trăm hộ dân dọc tuyến Đê La Thành. Với nhiều gia đình đã hoàn tất việc di dời, cuộc sống mới dần ổn định nhưng không phải không có những xáo trộn.

Khảo sát 23 hộ dân thuộc diện giải tỏa và đã chuyển đến nơi ở mới cho thấy gần một nửa số người được hỏi (47,8%) gặp khó khăn về tài chính do tiền đền bù không đủ để mua nhà mới. Bên cạnh đó, 34,8% cho biết họ phải từ bỏ công việc kinh doanh quen thuộc, tỷ lệ tương tự cho rằng quá trình di dời tiêu tốn nhiều thời gian và công sức. Sau khi chuyển đến nơi ở mới, 52,2% người được khảo sát cho biết nơi ở hiện tại xa nơi làm việc hoặc học tập hơn trước. Có 43,5% nhận xét khu vực mới xa trung tâm, thiếu tiện ích, trong khi 39,1% gặp khó khăn trong việc duy trì sinh kế. Tuy nhiên, không phải tất cả đều có cái nhìn tiêu cực về quá trình di dời.

Ông Luân, tài xế xe ôm từng sinh sống tại Đê La Thành, cho biết gia đình được đền bù hơn 1,6 tỷ đồng và đã mua một căn hộ chung cư trên đường Nguyên Hồng. Sau thời gian đầu thích nghi, cuộc sống gia đình ông đã ổn định. “Tôi thấy hài lòng về chính sách đền bù cũng như việc mở rộng tuyến đường này. Trước đường nhỏ, thường xuyên ùn tắc, còn sau khi mở rộng chắc chắn việc đi lại sẽ thuận lợi hơn”, ông Luân nói.

Người dân di dời, trả lại mặt bằng để thực hiện Dự án Vành đai 1. Nguồn: Báo Tuổi Trẻ

Cùng quan điểm, bà Liên, hiện sinh sống tại khu tái định cư A14B2 (phường Yên Hòa), cho biết ban đầu gia đình gặp không ít bỡ ngỡ khi chuyển từ nhà mặt đất lên chung cư. Tuy nhiên, sau thời gian sinh sống, bà dần thích nghi và cảm thấy yên tâm hơn về điều kiện an ninh, hạ tầng tại nơi ở mới.

Hộ dân chưa di dời: Nỗi lo lớn nhất là giá đền bù và sinh kế

Nếu nhóm đã di dời phần nào ổn định cuộc sống thì nhóm hộ dân chưa bàn giao mặt bằng vẫn còn nhiều băn khoăn. Trong khảo sát với 13 hộ dân thuộc diện giải tỏa nhưng chưa chuyển đi, 46,2% cho rằng mức đền bù hiện nay chưa phù hợp. Có 30,8% chưa nhận đủ tiền đền bù và tỷ lệ tương tự chưa tìm được nơi ở mới phù hợp để chuyển đến. Ngoài ra, 23,1% cho biết nguyên nhân khiến họ chưa muốn rời đi xuất phát từ lo ngại mất kế sinh nhai hoặc việc đi lại trở nên khó khăn hơn.

Bà Hương, chủ một cửa hàng gốm sứ nằm sát công trường thi công, cho biết gia đình bà từng có một căn nhà thuộc diện giải tỏa. Điều khiến bà lo lắng nhất là mức đền bù thấp hơn rất nhiều so với giá giao dịch thực tế trên thị trường. “Nhà tôi được đền bù khoảng 93 triệu đồng/m2 nhưng giá thị trường cao hơn nhiều lần. Nếu không còn căn nhà hiện tại để ở và kinh doanh thì tôi cũng không biết sẽ phải chuyển đi đâu với số tiền đó”, bà Hương chia sẻ.

Khảo sát cũng cho thấy 46,2% số hộ chưa di dời cho rằng họ gặp khó khăn tài chính khi tìm nơi ở mới, 38,5% lo ngại phải dừng hoạt động kinh doanh và 46,2% đánh giá việc di dời khiến họ mất nhiều thời gian, công sức. Dù còn nhiều trăn trở, phần lớn nhóm này vẫn nhìn nhận những lợi ích mà dự án có thể mang lại trong tương lai. Có 53,8% tin rằng tuyến đường sau khi hoàn thành sẽ giúp giảm ùn tắc giao thông, trong khi 38,5% kỳ vọng diện mạo khu vực sẽ khang trang hơn.

Bụi, tiếng ồn và ùn tắc tiếp tục là áp lực với người dân quanh công trường

Trong khi các hộ dân giải tỏa đối mặt với bài toán nhà ở và sinh kế, những người đang sinh sống, làm việc hoặc thường xuyên lưu thông qua khu vực công trường lại chịu ảnh hưởng trực tiếp từ quá trình thi công. Khảo sát 72 người dân thuộc nhóm này cho thấy 63,9% phản ánh tình trạng ùn tắc, khó di chuyển. Hơn một nửa số người được hỏi (55,6%) cho rằng bụi và tiếng ồn đang ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt hằng ngày. Bên cạnh đó, 34,7% phản ánh tình trạng rác thải, phế liệu từ công trường, còn 22,2% lo ngại về vấn đề an toàn giao thông và an ninh khu vực.

Khi được hỏi về những điều cần cải thiện trong thời gian tới, 62,5% mong muốn các đơn vị thi công có biện pháp hạn chế bụi, tiếng ồn và chất thải xây dựng. Có 45,8% đề nghị tăng cường phân luồng giao thông, trong khi 44,4% mong dự án được đẩy nhanh tiến độ hoàn thành. Nhiều ý kiến cũng đề nghị hạn chế thi công vào giờ cao điểm nhằm giảm áp lực giao thông cho khu vực vốn đã đông đúc.

Thi công Dự án Vành đai 1 gây ô nhiễm không khí. Nguồn: Gia Lợi

Đồng thuận với mục tiêu dự án nhưng mong được lắng nghe nhiều hơn

Điểm đáng chú ý từ kết quả khảo sát là dù chịu ảnh hưởng ở những mức độ khác nhau, đa số người dân vẫn nhìn nhận tích cực về hiệu quả lâu dài của dự án. Trong nhóm hộ chưa di dời, 53,8% tin tuyến đường mới sẽ giúp giảm ùn tắc. Tỷ lệ này ở nhóm cư dân sống và làm việc quanh công trường đạt 59,7%.

Khoảng một nửa số người được khảo sát cho rằng sau khi hoàn thành, dự án sẽ góp phần cải thiện diện mạo đô thị, tạo không gian giao thông thông thoáng hơn cho khu vực trung tâm Hà Nội. Tuy nhiên, bên cạnh sự đồng thuận với chủ trương mở rộng tuyến đường, người dân cũng đưa ra những yêu cầu rất cụ thể. Trong nhóm hộ đã di dời, 69,6% mong muốn có chính sách hỗ trợ và đền bù thỏa đáng hơn. Hơn một nửa đề nghị cơ quan chức năng tăng cường công khai thông tin và tham khảo ý kiến người dân trước khi triển khai các dự án tương tự.

Ở nhóm chưa di dời, 58,3% cũng cho rằng chính sách đền bù cần phù hợp hơn với thực tế, trong khi một nửa số người được hỏi mong muốn quy trình thực hiện minh bạch hơn.

Những con số khảo sát cho thấy người dân không phản đối mục tiêu phát triển hạ tầng hay mở rộng không gian giao thông đô thị. Điều họ mong muốn là quá trình triển khai dự án cần hài hòa hơn giữa lợi ích công cộng và quyền lợi của những người trực tiếp chịu tác động. Đó cũng là bài toán không chỉ của riêng dự án Đê La Thành mà của nhiều dự án chỉnh trang, mở rộng hạ tầng đô thị tại Hà Nội hiện nay.